Klimaatbestendige tuin aanleggen in de Kop van Noord-Holland
Steeds vaker wisselen hevige regenbuien en langere droge, hete periodes elkaar af. Op de zee- en rivierklei rond Schagen, Den Helder en Alkmaar houdt de bodem water anders vast dan op de zandgronden verderop in de regio, wat vraagt om een tuin die daarop is ingericht. SJ Buitenleven legt tuinen aan die water beter vasthouden of laten wegzakken en die tegen droogte bestand zijn.
Wateroverlast en droogte in dezelfde tuin
Een traditionele tuin met veel bestrating en een strak grasveld voert regenwater snel af naar het riool en houdt weinig vocht vast voor drogere periodes. Bij een piekbui kan de afvoer dat tempo niet aan, waardoor water op straat of tegen de gevel blijft staan; in een droge zomer verdampt datzelfde grasveld juist snel en verkleurt het geel. Een klimaatbestendige tuin lost beide problemen tegelijk op: meer open bodem en beplanting die water vasthoudt en geleidelijk laat infiltreren, in plaats van het in één keer af te voeren of te laten verdampen.
De bodem in de regio speelt hierbij een rol. Op de zwaardere zeeklei rond Schagen en Hollands Kroon blijft water van nature langer staan, wat vraagt om goede afwatering gecombineerd met waterbergend vermogen; op de zandgronden richting Bergen en Castricum zakt water juist snel weg en is vasthouden van vocht voor droge periodes belangrijker. SJ Buitenleven stemt de aanpak per project af op de grondsoort ter plaatse.
Wat een tuin klimaatbestendig maakt
Minder verharding, of waterdoorlatend
Elke vierkante meter tegel die verdwijnt, is een vierkante meter waar regenwater weer de grond in kan. Waar verharding nodig blijft, zoals bij een oprit of terras, is waterdoorlatende bestrating met open voegen of een doorlatende onderconstructie een goede tussenoplossing.
Regenwater opvangen en vasthouden
Een regenton bij de regenpijp, een infiltratiekrat onder een verharde plek, of een wadi (een lage, beplante kuil die tijdelijk water opvangt) houden regenwater in de tuin in plaats van dat het direct naar het riool verdwijnt.
Droogte- en hittebestendige beplanting
Vaste planten met een diep wortelgestel, zoals lavendel, salie en gaura, doorstaan een droge zomer beter dan een strak grasveld en hebben minder aanvullende beregening nodig.
Schaduw en verkoeling
Bomen en hogere beplanting zorgen voor schaduw op warme dagen, wat de tuin (en de gevel) merkbaar koeler houdt dan een volledig open, verharde tuin.
Deze maatregelen worden vaak gecombineerd met een tuinaanleg- of bestratingsproject, en een beregeningssysteem kan zo worden ingericht dat het alleen bijspringt wanneer dat écht nodig is.
Subsidiemogelijkheden voor het vergroenen van je tuin
Een aantal gemeenten in de regio biedt een vergoeding voor het vervangen van tegels door groen of voor het opvangen van regenwater. De voorwaarden en bedragen verschillen per gemeente en wijzigen regelmatig; bekijk hieronder de actuele stand van zaken per plaats.
Vragen over een klimaatbestendige tuin
Wat is een klimaatbestendige tuin precies?
Een klimaatbestendige tuin is ingericht om zowel extreme regenbuien als langere droge, hete periodes op te vangen: minder verharding en meer beplanting zodat regenwater de grond in kan zakken, aangevuld met planten die tegen droogte en hitte kunnen. Zo blijft de tuin bruikbaar en gezond, ook bij weersextremen.
Is er subsidie voor een klimaatbestendige tuin?
In een aantal gemeenten in de regio bestaat een subsidie voor het vervangen van tegels door groen of voor het opvangen van regenwater. De voorwaarden en bedragen verschillen per gemeente; hieronder staat per kernplaats een overzicht met de actuele regeling.
Moet ik alle tegels uit mijn tuin halen om klimaatbestendig te zijn?
Nee. Vaak is een gedeeltelijke aanpak al effectief: een deel van de verharding vervangen door beplanting of halfverharding, gecombineerd met een regenton of infiltratiekrat voor het overige regenwater. SJ Buitenleven adviseert per situatie wat het meeste effect heeft.
Werkt waterdoorlatende bestrating net zo goed als een tuin zonder tegels?
Waterdoorlatende bestrating (met open voegen of een doorlatende onderconstructie) laat een groot deel van het regenwater alsnog de grond in zakken, en is een goede tussenoplossing waar je toch een verhard oppervlak nodig hebt, zoals een oprit of terras.
Advies voor een klimaatbestendige tuin
Vertel kort over je tuin en waar je tegenaan loopt bij hevige regen of droogte, dan denkt Sebas mee over een aanpak die daarbij past.